SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK OFİSİMİZDE HERBİRİ KENDİ ALANINDA UZMANLAŞMIŞ MÜŞAVİRLERİMİZCE VERGİ, SGK, YENİ TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE ŞİRKET YENİ KAYIT İŞLEMLERİ, DEĞİŞİKLİK TESCİL İŞLEMLERİ, BİRLEŞME İŞLEMLERİ, TÜR DEĞİŞTİRME İŞLEMLERİ, BÖLÜNME İŞLEMLERİ, ŞİRKET OLAĞAN, OLAĞANÜSTÜ GENEL KURULLARI YAPILIR, MUHASEBE VE DANIŞMANLIK HİZMETİ VERİLİR...

ANONİM ŞİRKET Mİ, LİMİTED ŞİRKET Mİ AVANTAJLI?

Uzun yıllardır hep sorulur; Limited Şirket mi kuralım, yoksa Anonim Şirket mi?

Özellikle esnaflık ölçülerinden şirkete geçişte vergisel avantajlardan faydalanmak için bakkal, manavlar bile şirket kurardı. Çünkü şahıslar hayat standardı esası ve artan oranda gelir vergisi (%35’ler) ile vergilendirilir. Şirketlere göre ciddi vergi yükü ile karşılaşırlardı. Bundan kaçınmak için hemen herkes bir Limited Şirket kurardı. Çünkü Limited Şirket (2) iki kişi ile kurulabiliyor ama Anonim Şirket için (5) beş kişi gerekiyordu. Anonim şirkette 3 kişilik yönetim kurulu olması gerekiyordu. Her sene genel kurul yapılması gerekiyordu. İşte bu yüzden Anonim Şirket zor şirket olarak bilinirdi.

Ancak, yeni T.T.K. (Türk Ticaret Kanunu)’nın 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmesiyle, Anonim ve Limited Şirket arasında kuruluş ve yönetme bakımından bazı farklılıklar da ortadan kalktı. Yeni yasaya göre her iki şirket türü de tek kişi ile kurulabiliyortek kişi yönetim kurulu olabiliyor ve her ikisinde de genel kurul zorunlu. Mevcut eski şirketler de tek kişilik şirketlere dönebilirler. Yani eskiden olan farklılıklar ortadan kalktı.

Hatta Anonim Şirkette; vergisel, hisse devir işlemleri, ortak hukuki sorumlulukları ve sair hususlarda, Limited Şirkete göre bazı avantaj ve kolaylıklar meydana gelmiştir. Anonim şirketlerin Limited Şirketlere göre avantajlı yönleri olup, şirketleri karşılaştırmak yerine Anonim Şirketin üstünlüklerine değineceğiz.

Bir kere yeni yasaya göre Anonim Şirket, bir kişi ile kurulabileceği gibi, bir kişilik yönetim kurulu ile de yönetilebilecek. Hatta daha önce zorunlu olarak çok ortaklı kurulmuş olan şirketlerde, fiktif ortaklardan kurtulabilecekler. Yani ortak sayısını azaltabilirler. Yeni kuracaklar ise direkt tek ortaklı Anonim ya da Limited şirket kurabilecekler. Ayrıca Limited Şirketlere de genel kurul zorunluluğu geldiğinden, Limited Şirketin pek avantajı kalmamıştır.

Bu açıklamalara göre Anonim Şirketlerin, Limited Şirkete nazaran avantajlı yönleri şöyle sıralamak mümkün;


1- Yeni yasaya göre, bir kişi ile bile Anonim Şirket kurulabilecek.
2- Tek kişi bile yönetim kurulu olabileceği gibi, dışarıdan  atanan bir kişi de yönetim kuruluna seçilebilir.
3- Anonim şirkette; ortaklar taahhüt ettikleri sermaye tutarı kadar şirkete sorumludurlar.
4- Anonim şirket hisse devirlerinin, noter huzurunda yapılmasına gerek yoktur.
5- Anonim şirket hisse devirlerinin Ticaret Sicilinde tesciline ve ticaret sicili gazetesinde yayımlanmasına gerek yoktur. Limited şirkette bu zorunluluklar var.
6- Anonim şirkette ortaklar, bastırılmış hisse senedini, ciro edip, senedi o kişiye vermek suretiyle başkalarına kolayca devredebilecekler.
7- Anonim şirketler hisse senedi bastırdıkları için, hisselerini iktisaptan 2 yıl geçtikten sonra satmaları halinde, şirket ortaklarına değer artışından dolayı vergi salınmaz.
8- Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olmayan ortaklarının kamu borçlarından dolayı sorumluluğu yoktur. Limited şirketlerde ise her ortak hissesi oranında sorumludur.
9- Anonimler halka açılabilir ve ödünç para temini amacıyla tahvil çıkarabilirler.
10- Karar alma nisapları, anonim şirkette daha azdır. Mesela ana sözleşme değişikliği gibi bazı değişiklikleri; esas sermayeyi oluşturan ortakların yarısının toplantıya katılması halinde katılanların oy çokluğuyla karar verilebilir. Ltd.Şti’ler de böyle değildir.
11- Limited şirket hisse devirlerinde; beher imza için ayrı binde 0,99’dan toplam binde 1,98 devir harcı, ayrıca alandan satandan ayrı binde 8,25’den toplam binde 16,5 damga vergisi masrafı, noter masrafı vb. giderler varken, Anonim Şirket devirlerinde hiçbir masraf yoktur.
Yapılacak işe ve işin çapına göre bazı işlerin mutlaka Anonim Şirket şeklinde yapılabileceği ve diğer bazı avantajlarını daha araştırarak bulmak mümkün. Bunlar, ilk göze çarpan ve KOBİ standartlarında önemli avantajlardır.
Limited şirketler yeni kanuna göre,  Anonim Şirkete dönüşmek suretiyle bu  avantajlı durumdan faydalanılabilirler. Görüldüğü üzere; şirketlerin tek ortakla kurulabilmesinin olanaklı hale gelmesiyle birlikte, Anonim Şirket türü daha avantajlı hale gelmiştir.

LİMİTED ŞİRKETLER

ANONİM ŞİRKETLER

ORTAKLAR

Tek ortaklı şirket olabilir. Ortak sayısı 50'yi geçemez.

Tek ortaklı şirket olabilir. Ortak sayısında bir sınırlama yoktur.

SERMAYE

10.000 TL Esas sermaye ile kurulabilir.

Asgari 50.000 TL Esas sermaye ve 100.000 TL Kayıtlı sermaye ile kurulabilir.

ESAS SERMAYENİN GRUPLARA AYRILMASI

Esas sermaye paylarının gruplara ayrılması mümkündür. Örneğin Ltd.Şti.nin esas sermaye payları A, B ve C grubu olmak üzere üçe ayrılabilir. (TTK mad. 576) Esas sermaye paylarının gruplara ayrılması için şirket sözleşmesinde bu doğrultuda bir düzenlemenin yer alması gerekir.

Sermayeyi temsil eden payların (A), (B) ve (C) gibi gruplara ayrılması A.Ş. lerde çok sık rastlanan bir uygulamadır. Esas sermeye paylarının gruplara ayrılması için şirket sözleşmesinde bu doğrultuda bir düzenlemenin yer alması gerekir.

SERMAYE DEĞİŞİMİ

Şirket sermayesinde esas sermaye öngörülmemişse şirket ortaklarının 2/3 ünün kararıyla değiştirilebilir.

Şirket sözleşmesi ancak esas sermayenin yarısına tekabül eden ortakların kararıyla değiştirilebilir.

KAYITLI SERMAYE SİSTEMİ

Anonim şirketlerden farklı olarak kayıtlı sermaye sistemi kabul edilmemiştir. Bu sebeple Ltd.Şti. nin sermaye artırımı yapabilmesi için genel kurul toplantısı yapmaları gerekir.

Halka açık ya da halka kapalı olup olmadığına bakılmaksızın tüm A.Ş'lerde "Kayıtlı Sermaye Sistemini" kabul etmek mümkün olup, genel kurul toplantısı yapılmaksızın kayıtlı sermaye tavanına kadar sermayeyi artırma yetkisi Yönetim kuruluna tanınmıştır.

ORGANLAR

Genel Kurul + Müdür/Müdürler Kurulu

Müdürler, genel kurul tarafından ortaklar arasından veya dışarıdan seçilirler (TTK Md. 623/1).

Birden fazla müdür olması halinde müdürler kurulu oluşur ve bu kurul çoğunlukla karar alır (TTK Md. 624/1).

Müdür ayısı birden fazlaysa içlerinden biri genel kurul tarafından Müdürler kurulu başkanı olarak atanır.

Ana sözleşmede aksine hüküm yoksa müdürler kurulu toplantılarında oyların eşit olması halinde başkanın oyu üstün olur (TTK Md.  624/3).

Şirket sözleşmesinde düzenlenmiş olması şartıyla müdürler kurulu toplantıları, tüm müdürlerin veya bazı müdürlerin elektronik ortamdan katılımıyla yapılabilir.

Örnek verecek olursak; şirket müdürler kurulu üç (3) kişiden oluşmakta olup, bunlar Bay (A), Bay (B) ve Bayan (C)’dir. Şirketin merkezi Ankara’da bulunmaktadır. Müdürler kuruluna Bay (A) fiziken, Bay (B) ve Bayan (C) ise elektronik ortamda toplantıya mekanına gelmeden bulundukları yerden toplantıya katılıp karar alabilirler.

Müdür sayısı birden fazlaysa her müdür şirketin tüm iş ve işlemleriyle ilgili olarak müdürler kurulu toplantısında;

● Bilgi isteyebilecek,
● Soru sorabilir,
● İnceleme yapabilir,
● Defter, belge, sözleşme vs evrakın toplantıya getirilmesini, incelenmesini ve çalışanlardan bilgi alınmasını isteyebilir.

Genel Kurul + Yönetim Kurulu

Yönetim Kurulu, ortaklar arasından veya ortak olmayanlardan Genel Kurulca seçilen en az bir üyeden oluşur. Yönetim kurulu üyesi gerçek kişi olabileceği gibi tüzel kişi de olabilir (TTK Md. 359).

Yönetim Kurulu üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanıp, kararlarını da toplantı da hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alırlar.

Eski TTK’ya göre, yönetim kurulunun bir karar verebilmesi için, üyelerin en az yarısından bir fazlasının toplantıda hazır olması ve kararların da toplantıya katılan üyelerin çoğunluğuyla alınması gerekiyordu.

Yeni TTK’ya göre, esas sözleşmede aksine ağırlaştırıcı bir hüküm bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanıp, kararlarını da toplantıda hazır bulunan üyelerin çoğunluğu ile alabilecektir.

Örnek: Eski TTK’ya göre, 5 kişiden oluşan yönetim kurulu en az 4 kişiyle (5÷2=2,5 +1=3,5 » 4) toplanabilecek ve en az 3 kişinin aynı yöndeki oyuyla karar alabiliyordu. Yeni TTK’ya göre, en az 3 kişiyle (5÷2=2,5 » 3) toplanabilecek ve en az [(3/2)=1,5 » 2] 2 kişinin aynı yöndeki oyuyla karar alabilecektir.

Oylarda eşitlik olması durumunda konu gelecek toplantıya bırakılacak, ikinci toplantıda da eşitlik olursa söz konusu öneri reddedilmiş sayılacaktır

KAR PAYI

Ortaklarına kar payı avansı dağıtması mümkündür. (TTK Md.509 ve Kar Payı Avansı Dağıtılması Hakkında Tebliğ)

Ortaklarına kar payı avansı dağıtması mümkündür. (TTK Md.509 ve Kar Payı Avansı Dağıtılması Hakkında Tebliğ)

PAY SENEDİ

Yeni Türk Ticaret Kanunu ile Ltd.Şti. lere getirilen en önemli imkânlardan biri de esas sermaye payının ispat aracı olan bir senede veya nama yazılı senede bağlanabilmesidir. Ancak önemle belirtmek gerekir ki bu olanak Ltd.Şti esas sermaye payını ne A.Ş. payına dönüştürür ne de yaklaştırır. Bu düzenleme ile amaçlanan ispatı ve gereğinde payın devrinde bazı kolaylıklar sağlanmasıdır. (TTK Md. 593)

Pay senedi bastırılması A.Ş.'ler için bir zorunluluk olmamak ile beraber A.Ş.'lerde nama yazılı pay senedi çıkarılabildiği gibi, bedelleri tamamen ödenmiş olan paylar için hamiline yazılı pay senedi de çıkarılabilir. A.Ş.'lerde pay senetleri menkul kıymetler bölümü başlığı altında düzenlenmiş olup, zilyetliğin devri ve ciro ile mülkiyet devrinin mümkün olması gibi menkul kıymet olmanın kriterlerini taşımaktadır.

İMTİYAZLI PAY

İmtiyazlı pay çıkartılması yeni kanunda düzenlenmiştir. (TTK Md.576) Oy hakkında imtiyaz tanınması hususunda ise; Kanun şirket sözleşmesi ile oy hakkı sınırlandırılmasına ve dolayısıyla oy hakkında imtiyaza izin vermektedir. (TTK. Md.618/2)  Ancak; YENİ TTK ile getirilen oy hakkında imtiyaz, A.Ş.nin aksine payların itibari değerlerini farklılaştırmak suretiyle oluşturulabilir. Bir başka deyişle, kanuna göre esas sermaye paylarının itibari değerleri en az 25 TL olarak öngörülebileceğinden, diğer payların itibari değeri en fazla 250 TL olabilir. Bu durumda 25 TL itibari değerli pay grubuna 1 oy; 250 TL itibari değerli pay grubuna da 1 oy hakkı verilmek suretiyle oy hakkında imtiyaz oluşturulabilir.

Esas sözleşme ile bazı paylara veya pay gruplarına oy hakkında, temsilde, yönetim kurulunda üye bulundurmada, kar payında, tasfiye payında, rüçhan hakkı gibi haklarda üstün bir hak tanınabilir. Oy hakkında imtiyaz konusunda; A.Ş.'lerde eşit itibari değerdeki paylara farklı sayıda oy hakkı verilerek oyda imtiyaz tanınabilir. Örneğin, (A) grubu paylara 1 TL karşılığında 5 oy hakkı; (B) grubu paylara 1 TL karşılığında 1 oy hakkı verilebilir.

PAY DEVRİ

Ltd.Şti. de pay senedi devri ile mülkiyet geçmediğinden kazancın doğması bu senetlerin elden çıkarılması ile değilimzaları Noterce onaylı alan ve satan arasındaki yazılı devir sözleşmesi ve bu işlemin genel kurul kararıyla onaylanmasıyla birlikte meydana gelmektedir. Bu kapsamda sermaye payının devri için; "Pay devrine ilişkin yazılı sözleşmenin hazırlanması ve bu Sözleşmeninnoterce onaylanması, Pay devrinin şirket genel kurulunca onaylanması", "Pay devrinin ticaret siciline tescili", "Pay devrinin şirket pay defterine kayıt edilmesi" gerekmektedir.

Sermaye payının devri daha kolay, Noterden onaylanmasına gerek yok. Ortak sahip olduğu hisseyi devretmek istediğinde ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa hisse devri sözleşmesi ile devredebilir. Hisseler karşılığında hisse senedi basılmış veya geçici ilmühaber çıkartılmış ise bunlar ciro edilerek devredilebilir. Noter huzurunda devir şart değildir. Devirler ticaret siciline tescil edilmez.

PAY SAHİPLERİNİN ŞİRKETTEN ÇIKMASI / ÇIKARILMASI

Şirket sözleşmesinde bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir.(TTK Md. 640).

Şirket haklı sebepler dolayısıyla ortağın şirketten çıkartılması için mahkemeye başvurulabilir (TTK Md. 640/3).

Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyabilir (TTK Md. 638/1).

Her ortak haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (TTK Md. 638/2).

Şirketten çıkmak isteyen ortak şirketten sermaye payının gerçek değerini isteyebilir. (TTK  Md. 641/1).

Pay sahiplerinin  cebren mahkeme kararıyla şirketten çıkartılması söz konusu değildir.

Pay bedelini ifa etmeyen pay sahibi çağrıya rağmen faiziyle birlikte borcunu ödemez ise taahhüt ettiği paylardan yoksun bırakılır (TTK Md. 482/2).

HALKA AÇILMA

Halka açılma imkanı yoktur.

Halka açılma imkanı vardır.

TAHVİL ÇIKARAMA

Tahvil çıkaramadığı gibi menkul değerlerle ilgili aracılık faaliyetinde bulunamaz.

Ödünç para bulmak için borç senetleri (tahvil) çıkarabilir. (TTK Md. 504).

İNTİFA SENEDİ ÇIKARMA

Yeni kanunla Ltd.' inde intifa senetleri çıkartabilmesine imkan tanınmıştır. Ltd.Şti. lerde intifa senedi çıkarılması için şirket sözleşmesinde bu doğrultuda hüküm bulunmalıdır. Bu konuda A.Ş.lere ilişkin hükümler kıyas yoluyla uygulanır.

A.Ş.' ler İntifa senedi çıkarabilir. 
(TTK Md.502,503)

YÖNETİM KURULU TEŞKİLAT YÖNERGESİ

TTK' nın 644. Maddesi A.Ş'lere ilişkin hangi hükümlerin Ltd.Şti. lere de uygulanabileceğini düzenlemiştir. Bu hükümler arasında yönetimin devrine ilişkin bir madde yoktur. Ayrıca Ltd. Şti. lerde Yönetim Kurulu gibi bir organ değil Müdürler Kurulu mevcut olup, Kanunda Ltd. Şti.ler için Müdürler Kurulu Teşkilat Yönergesi düzenlenebileceğine dair bir düzenleme de mevcut değildir.

TTK "yönetimin devri" başlıklı 367. Maddesine göre, esas sözleşmeye konulacak bir hükümle, düzenleyeceği bir iç yönergeye göre; yönetimi kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya 3. Bir kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Böylece; her kişi yetkili kılındığı alandan münhasıran sorumlu olacaktır.

KAMU BORÇLARINDAN SORUMLULUK

Ortağın kamu borçlarından sorumluluğu vardır. Şirketin Vergi, SGK primi borçlarının tahsil edilemeyen kısmından tüm malvarlığıyla sorumludur. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. Maddesi'ne göre; Ltd.Şti' den tahsil edilemeyen ya da tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu borçları için şirket ortakları sermaye payı oranları ölçüsünde sorumlu tutulabilecektir.

Limited Şirket ortağı olan Emeklilerden % 15 SGDP emekli aylıklarından kesilir.

Ortağın kamu borçlarından sorumluluğu yoktur. Anonim Şirketlerde ortağın vergi, SGK ve şirketin diğer borçlarından dolayı hiçbir sorumluluğu yoktur. Tek sorumluluğu taahhüt ettiği sermaye borcunu ödemesidir. Ortaklar sadece şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye miktarı ile Şirkete karşı sorumludurlar. Sermaye borcunu ödeyen ortağın kamu borcu dahil hiçbir borçtan sorumluluğu bulunmamaktadır. Anonim Şirket ortağı Emeklilerden % 15 SGDP kesilmez

EK ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

Ortaklar şirket sözleşmesiyle, esas sermaye payı bedeli dışında kanunda öngörülen hallerde ek ödeme ile de yükümlü tutulabilirler. (TTK. Md.603)

Ek ödeme yükümlülüğü mevcut olmayıp, ortaklar sadece sermaye taahhüdü ile sorumlu tutulabilirler.

VERGİDEN İSTİSNA

Şirket hissesi kaç yıl sonra satılırsa satılsın elde edilen kazanç gelir vergisine tabi. Gerçek kişi şirket ortağının payını 2 (iki) yıldan fazla elde tutulup satması halinde ortaklık paylarının satışından doğan kazanç, GVK Mükerrer 80. Maddesinin 4. bendine göre gelir vergisine tabi olmakta olup, muafiyet söz konusu değildir.

Şirket pay senedinin 2 yıl geçtikten sonra satılması durumunda elde edilen kazanç tutarı vergiye tabi değil. Gerçek kişi şirket ortaklarının A.Ş. pay senetlerini 2 (iki) yıldan fazla elde tuttuktan sonra satmaları halinde doğan kazanca vergi istisnası tanınmaktadır. Bir başka ifadeyle, A.Ş.'lerdeki pay satışlarında pay senedi veya geçici ilmühaber belgesi olması koşuluyla 2 (iki) yıldan fazla elde tutulup satılması halinde değer artış kazancı hesaplanmaz.

BAKANLIK TEMSİLCİSİ

Hiçbir Ltd. toplantısında Bakanlık Temsilcisinin bulunmasına gerek yoktur. (TTK Md.407 ve 617. Madde Bakanlık temsilcisine ilişkin olan hükümlerin kıyasen uygulanamayacağını belirtmiştir. Aynı zamanda, Anonim Şirketlerin GK Toplantılarının Usul ve Esasları ile bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkındaki Yönetmelik sadece A.Ş.'lerden bahsetmiştir.)

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın Anonim Şirketlerin GK Toplantılarının Usul ve Esasları ile bu Toplantılarda Bulunacak Bakanlık Temsilcileri Hakkındaki Yönetmelik Hükümlerinin 32. Maddesi'nde detaylı olarak hangi GK toplantılarında bakanlık temsilcisinin bulunması gerektiği tek tek sayılmıştır.(Örneğin; sermaye artırımı, azatlımı, birleşme, bölünme, tür değiştirme, amaç ve konu değişikliği vb gibi.)

ELEKTRONİK KURULLAR

Sermaye Şirketi olması sebebiyle E-Genel Kurul ve Müdürler Kurulu yapabilme imkanı tanınmıştır.

E-Genel Kurul ve Yönetim Kurulu yapabilme imkânı tanınmıştır. (TTK Md 1527 ve A.Ş. Genel Kurullarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Yönetmelik ve Tebliğ)

DENETİM

Ölçütlere uyan Limited Şirketler de Bağımsız Denetime Tabi olacaktır.14 Mart 2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2014/5973 Sayılı Karar ile 2012/4213 Sayılı Karar'da değişiklik yapılarak bağımsız denetime tabi olacak şirketlerin belirlenmesinde dikkate alınan şartlar yeniden belirlenmiştir.

Buna göre;

2012/4213 Sayılı Karar’ın Bağımsız denetime tabi olacak şirketler başlıklı 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilerek, bu şartlardan en az ikisini art arda iki hesap döneminde aşan şirketler bağımsız denetime tabi hale getirilmiştir.

a) Aktif toplamı 75 milyon ve üstü Türk Lirası (Bir önceki Kararda 150 milyon ve üstü Türk Lirası idi)

b) Yıllık net satış hasılatı 150 milyon ve üstü Türk Lirası (Bir önceki Kararda 200 milyon ve üstü Türk Lirası idi)

c) Çalışan sayısı 250 ve üstü (Bir önceki Kararda 500 ve üstü idi)

Bu Karar 01 Ocak 2014 tarihinden geçerli olmak üzere bugün itibariyle yürürlüğe girmiştir.

2014 yılı için Dikkate alınacak Ölçütler 14 Mart 2014 tarihli ve 28941 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2014/5973 sayılı Karar ile 01.01.2014 tarihinde veya Özel hesap dönemi dolayısıyla sonraki tarihte başlayan hesap dönemlerinde Bağımsız Denetime tabi olmaya ilişkin ölçütler aşağıdaki gibi belirlenmiştir.

a). Aktif toplamı 75 Milyon ve Üzeri TL.

b).Yıllık Net Satış Hasılatı 150 Milyon ve Üzeri 

c). Çalışan sayısı 250 ve Üzeri.

Bu ölçütlerin sağlanıp sağlanmadığı 12 Mart 2013 tarih ve 28535 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan “Bağımsız Denetime Tabi Olacak Şirketlerin Belirlenmesine Dair Bakanlar Kurulu Kararına İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde değerlendirilecektir.

AVUKAT BULUNDURMA

Limited şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu yoktur.

Sermayesi 250.000.- TL ve üstünde olan şirketler bir avukatla danışmanlık anlaşması yapmak zorundadır.

DEFTER TUTMA

Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter, Ortaklar Pay, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri tutmak zorundadır. Yevmiye Defteri takip eden yılın 6. Ayı sonuna kadar ve Tutulması halinde Müdürler Kurulu Karar Defteri takip eden yılın 1. ayı sonuna kadar Noterden Kapanış Onayı şarttır.  Yukarıdaki defterler dışındaki defterlerin Kapanış Tasdiki YAPTIRILMAZ. (TTK Md. 64/ 3,5) Limited şirketlerde Müdür veya Müdürler Kurulunun şirket yönetimi ile ilgili olarak aldığı kararlar Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defterine kaydedilebileceği gibi ayrı bir Müdürler Kurulu Karar Defteri de tutulabilir, tutulması halinde açılış ve kapanış onayları şarttır. Limited şirketlerde halen kullanılmakta olan Pay Defterleri ve Ortaklar Kurulu Karar Defterleri yeterli yaprakları bulunmak kaydı ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri olarak kullanılmaya devam olunabilir.(Ticari Defter Tebliği Geçici Md. 3/1-3/2)

Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter, Yönetim Kurulu Karar, Ortaklar Pay, Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri tutmak zorundadır. Yevmiye Defteri takip eden yılın 6. ayı sonuna kadar, Yönetim Kurulu Karar Defteri takip eden yılın 1. Ayı sonuna kadar Noterden Kapanış Onayı şarttır. Yukarıdaki defterler dışındaki defterlerin Kapanış tasdiki YAPTIRILMAZ. (TTK Md. 64/ 3,5) Mevcut durumda kullanılmakta olan Pay Defteri ile Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydı ile açılış onayı yapılmaksızın kullanılmaya devam edilebilir. (Ticari Defter Tebliği Geçici Md.3/1-3/2)

ORTAKLARIN ALACAK DURUMU

Ortaklardan alınan tüm emanetler ve ödünç paralar, ancak tüm alacaklar ödendikten sonra geri ödenebilir.

Ortakların şirkete verdiği emanet paralar, ödünçler, borçlar hiçbir koşul belirtilmeden hemen iade edilebilir.

ŞİRKETE BORÇLANMA

Pay sahipleri (ortaklar) sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ödemedikçe ve şirketin serbest yedek akçeleriyle birlikte karı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça şirkete borçlanamazlar (Md. 358/1).

Müdürlerin;
a-Alt ve üst soyları,
b-Eşi,
c-Üçüncü dereceye kadar olan kan ve kayın hısımları şirkete nakit borçlanamaz.

Bu kişiler için şirket;
a- Kefalet, garanti ve teminat veremez.
b- Sorumluluk üstlenemez.
c- Bunların borçlarını üstlenemez

Aksi halde, şirkete borçlanılan tutar için şirket alacakları bu kişileri, şirketin yükümlendirildiği tutarda şirket borçları için doğrudan takip edebilir (Md. 395/2).

Limited şirketlerde ortak olmayan müdürler, şirket çalışanları borçlanma yasağı dışındadır.

İştirak ilişkisi içinde olan şirketlerin ve holding şirketlerin yavru şirketlere borçlanması veya tersi borçlanma yasağı kapsamında değildir.

Eğer borç şirketle, şirketin işletme konusu ve pay sahibinin/ortağın işletmesi gereği olarak yapılmış bulunan bir işlemden doğmuş ise ve emsalleriyle aynı veya benzer şartlara tabi tutulmuşsa, bu durum da borçlanma yasağının dışında kalmaktadır.

Yeni TTK’da, borçlanma yasağına aykırı olarak borç verenler üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılacakları hüküm altına alınmıştır.

Pay sahipleri (ortaklar) sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ödemedikçe ve şirketin serbest yedek akçeleriyle birlikte karı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça şirkete borçlanamazlar (Md. 358/1).

Yönetim Kurulu üyelerinin;
a-Alt ve üst soyları,
b-Eşi,
c-Üçüncü dereceye kadar olan kan ve kayın hısımları şirkete nakit borçlanamaz.

Bu kişiler için şirket;
a- Kefalet, garanti ve teminat veremez.
b- Sorumluluk üstlenemez.
c- Bunların borçlarını üstlenemez

Aksi halde, şirkete borçlanılan tutar için şirket alacakları bu kişileri, şirketin yükümlendirildiği tutarda şirket borçları için doğrudan takip edebilir (Md. 395/2).

Pay sahibi olmayan Yönetim Kurulu üyeleri, müdürler ve şirket çalışanları borçlanma yasağı dışındadır.

İştirak ilişkisi içinde olan şirketlerin ve holding şirketlerin yavru şirketlere borçlanması veya tersi borçlanma yasağı kapsamında değildir.

Eğer borç şirketle, şirketin işletme konusu ve pay sahibinin işletmesi gereği olarak yapılmış bulunan bir işlemden doğmuş ise ve emsalleriyle aynı veya benzer şartlara tabi tutulmuşsa, bu durum da borçlanma yasağının dışında kalmaktadır.

Yeni TTK’da, borçlanma yasağına aykırı olarak borç verenler üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılacakları hüküm altına alınmıştır.

ORTAKLIKTAN ÇIKMA / ÇIKARILMA

Şirket sözleşmesinde bir ortağın genel kurul kararı ile şirketten çıkarılabileceği sebepler öngörülebilir (TTK Md. 640). Şirket haklı sebepler dolayısıyla ortağın şirketten çıkartılması için mahkemeye başvurulabilir (TTK Md. 640/3). Şirket sözleşmesi, ortaklara şirketten çıkma hakkı tanıyabilir (TTK Md. 638/1). Her ortak haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir (TTK Md. 638/2). Şirketten çıkmak isteyen ortak şirketten sermaye payının gerçek değerini isteyebilir (TTK Md. 641/1).

Pay sahiplerinin cebren mahkeme kararıyla şirketten çıkartılması söz konusu değildir. Pay bedelini ifa etmeyen pay sahibi çağrıya rağmen faiziyle birlikte borcunu ödemez ise taahhüt ettiği paylardan yoksun bırakılır (TTK Md. 482/2). Ortaklıktan çıkma, çıkarılma ve pay devri Ltd.Şti. ye göre daha basit ve esnektir.

ŞİRKETİN FESHİ

Yeni TTK, ortaklara haklı sebeple şirketin feshini isteme hakkı tanınmıştır.

A.Ş.' lerde şirket ortaklarına böyle bir hak tanınmamıştır.

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ YÖNÜNDEN

Ortağın ölümü halinde varisler veraset ve intikal beyannamesini ortağın sahip olduğu payların rayiç bedeli üzerinden vergi dairesine bildirir ve tahakkuk edecek vergiyi öderler(VİVK Md. 10, İkinci fıkra (a) bendi).

Borsada kayıtlı olmayan veya kayıtlı olup  da üç yıl içinde muamele görmemiş A.Ş.’lerde hissedarın ölümü halinde varisler veraset ve intikal beyannamesini hisselerin rayiç bedeli ile değil itibari değeri ile vergi dairesine bildirir ve tahakkuk edecek vergiyi öderler (VİVK Md. 10, İkinci fıkra (d) bendi).

SONUÇ

Şirket kurucuları için şirketin türü çok önemlidir. Özellikle kuruluş aşamasında bu tercih bir kat daha önemlidir. Anonim Şirketler halka açılabilir. Limited Şirkette ise böyle bir durum söz konusu değildir.

Ltd.Şti’ler de Pay Devri için diğer ortakların onayı ve ticaret siciline tescil ve ilanı gerekiyorAnonim Şirket pay devrinde bunların hiçbirigerekmiyor.

Gerçek kişilere ait Anonim Şirket hissesi, 2 yıl geçtikten sonra “Pay senedi devri” şeklinde yapılırsa, elde edilen kazanç tutarı ne olursa olsun Vergilendirilmez. (GVK.Mük.Md.80/1).

Limited Şirketlerde ise, Pay senedi devri söz konusu olmadığından, Pay devri 10 yıl sonra bile yapılsa “Değer Artış Kazancı” olarak Gelir Vergisine tabidir. (GVK.Mük.Md.80/4)

Limited Şirket ortaklarının en az birinin “Müdür” olması gerekiyor. Bu da müdürün vergi ve SGK Prim Borçlarından, bütün mal varlığı ile sorumlu olması anlamına geliyor Oysa ki; A.Ş.’ler de en az birinin “Müdür” ya da “Yönetim Kurulu Üyesi” olması gibi bir zorunluluk yoktur. Bu durumda şirketin %100 Payına sahip ortak “Yönetim Kurulu Üyesi” değilse hiçbir sorumluluğu OLMAYACAKTIR.

Burada avantajlarıyla öne çıkan şirket Anonim Şirket türüdür.

Anonim şirket türünün diğer şirket türlerine göre sayısız avantajları bulunuyor.

Diğer hukuki türlere göre kurulmuş Limited vb. şirketler yeni TTK hükümlerine göre türlerini Anonim Şirkete dönüştürebilirler. Bu dönüşüm şirketlere önemli mali külfet getirmemektedir.

Öte yandan esas sözleşmede belirtilmek kaydıyla anonim şirketlerde;

a-Hissedarlar arasında imtiyaz oluşturulabilir. Bunun için, hisseler farklı gruplara ayrılabilir.

b-Hisselerin devrinde zorlayıcı hükümler konulabilir. Hisse devrinde diğer ortaklara öncelik sağlanabilir. Yönetim Kuruluna yetki verilebilir. Bu suretle hissedarların hisselerini üçüncü kişilere satmaları zorlaştırılabilir hatta imkânsız hale getirilebilir.

c-Yönetim Kurulunun seçiminde hissedar gruplarına imtiyaz tanınabilir. Örneğin bir kısım hissedarın Yönetim Kurulu üyelerinin yarısından bir fazlasını seçme hakkı verilebilir.

d-Sermaye artırımları için Türk Ticaret Kanunu’nda yazılı olan toplantı nisapları ağırlaştırılabilir. Bu suretle sermaye artırımı yoluyla küçük hissedarların paylarının azalması engellenmiş olabilir.

e-Anonim Şirket ortağı olan Emeklilerden aylıklarından % 15 SGDP kesintisi yapılmaz.

f-Organizasyon ve Kurumsallaşma açısından Anonim Şirket, Limited Şirkete göre daha avantajlıdır.

Son Güncelleme Tarihi : Monday, 28-03-2016 15:51

© Bu Site Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Murat Çelik İle Telif Haklarına Sahiptir

Web Tasarım: Murat Çelik